English
日本語
한국어
简体中文
Trong nhiều năm, các tổ chức tài chính đã tập trung vào việc dự đoán công nghệ đơn lẻ nào sẽ thống trị tương lai của thanh toán. Ngày nay, ngành này đang phải đối mặt với một thực tế rất khác: người tiêu dùng không muốn một giải pháp thanh toán duy nhất, mà là một hệ sinh thái đa dạng gồm các lựa chọn tiện lợi và chuyên biệt.
Theo nghiên cứu từ báo cáo Consumer Payments Tech Horizon 2026 của Juniper Research, các công cụ thanh toán thành công nhất là những công cụ giúp nâng cao sự tiện lợi cho khách hàng, đồng thời tích hợp mượt mà với hạ tầng hiện có. Các công nghệ như chuyển khoản từ tài khoản đến tài khoản (A2A), ví điện tử, Click to Pay và các công cụ thanh toán do tổ chức tài chính hỗ trợ đang ghi nhận tốc độ áp dụng nhanh chóng, trong khi các đổi mới được kỳ vọng nhiều như trợ lý mua sắm AI và Tiền kỹ thuật số của Ngân hàng Trung ương (CBDC) lại gặp phải những rào cản trong ngắn hạn.
Để giữ vững thị phần, các tổ chức tài chính truyền thống phải từ bỏ các chiến lược đơn kênh thanh toán (single-rail) và xây dựng các hệ thống hiện đại, linh hoạt, có khả năng xử lý đồng thời nhiều phương thức thanh toán.
Những góc nhìn thiết yếu về thanh toán dành cho các lãnh đạo tài chính
- Thói quen tiêu dùng bị phân mảnh: Xu hướng ưu tiên thanh toán đang mở rộng thay vì thu hẹp về một mối, buộc các ngân hàng phải hỗ trợ nhiều trải nghiệm giao dịch khác nhau.
- Thanh toán A2A thời gian thực tăng vọt: Các giao dịch từ tài khoản đến tài khoản trên toàn cầu dự kiến sẽ tăng 113%, từ 91,5 nghìn tỷ USD vào năm 2025 lên 195 nghìn tỷ USD vào năm 2030.
- Tăng trưởng ở các thị trường mới nổi: Mức độ chấp nhận tiền di động (mobile money) tại các khu vực đang phát triển dự kiến sẽ đạt 2,2 tỷ người dùng vào năm 2030, bao phủ hơn một nửa dân số trưởng thành trên toàn cầu.
- Sự trỗi dậy của các ví điện tử do ngân hàng hỗ trợ: Những thay đổi về quy định—chẳng hạn như việc Apple mở chip NFC cho bên thứ ba—cùng các sáng kiến hợp tác như ví Wero của châu Âu mang lại cho các ngân hàng truyền thống cơ hội mới để giành lại thị phần ví điện tử.
- Nhìn nhận thực tế về AI và CBDC: Mặc dù thương mại tự động hóa bằng AI (agentic commerce – trợ lý mua sắm AI) dự kiến sẽ đạt 1,5 nghìn tỷ USD vào năm 2030, nhưng niềm tin của người tiêu dùng, mối lo ngại về trách nhiệm pháp lý và việc triển khai chậm trễ CBDC bán lẻ cho thấy đây vẫn là những khoản đặt cược dài hạn hơn là động lực tạo doanh thu ngay lập tức.
Sự dịch chuyển hướng tới hạ tầng đa luồng thanh toán (Multi-Rail)
Thời kỳ tìm kiếm một “kẻ hủy diệt thẻ” duy nhất hay một cơ chế thanh toán vạn năng đã qua. Sở thích của người tiêu dùng giờ đây thay đổi đáng kể tùy thuộc vào bối cảnh và loại hình giao dịch. Ví điện tử không tiếp xúc thống trị mảng bán lẻ trực tiếp, thanh toán A2A thời gian thực thúc đẩy chuyển tiền tức thì, Mua trước trả sau (BNPL) phục vụ các khoản mua sắm lớn hơn, và tiền di động thúc đẩy khả năng tiếp cận tài chính ở các khu vực mới nổi.
Sự phân mảnh này làm thay đổi cách thức vận hành của các ngân hàng. Chiến thắng không còn đến từ việc ép buộc khách hàng sử dụng nền tảng mà ngân hàng ưu tiên. Thay vào đó, thành công đòi hỏi phải xây dựng hạ tầng xử lý hậu cần (back-end) có khả năng mở rộng—được hỗ trợ bởi các API hiện đại và kết nối điện toán đám mây—có thể dễ dàng tích hợp các luồng thanh toán mới khi thói quen của khách hàng thay đổi.
Ví điện tử do ngân hàng hỗ trợ tìm thấy sức sống mới
Trong khi các nền tảng Big Tech như Apple Pay và Google Wallet từ lâu đã thống trị chi tiêu không tiếp xúc ở Bắc Mỹ, thì các ví điện tử do ngân hàng hỗ trợ đang có sự trở lại mạnh mẽ ở những khu vực khác. Tại châu Âu, các nỗ lực hợp tác như dự án Wero cho thấy các mô hình do liên minh ngân hàng hỗ trợ có thể thành công khi được xây dựng trên nền tảng khuôn khổ thanh toán tức thì.
Hơn nữa, áp lực pháp lý buộc các gã khổng lồ công nghệ phải mở phần cứng thiết bị (như tính năng NFC) cho phép các ngân hàng cung cấp các trải nghiệm thanh toán mang thương hiệu riêng biệt. Bằng cách kết hợp niềm tin sẵn có của khách hàng với việc tích hợp mượt mà trên di động, các tổ chức tài chính có thể giành lại các điểm chạm có giá trị cao mà không cần phải xây dựng hệ sinh thái mới từ đầu.
Thanh toán A2A thời gian thực thúc đẩy giá trị chiến lược
Khi các mạng lưới thanh toán tức thì toàn cầu trở nên hoàn thiện, các giao dịch từ tài khoản đến tài khoản (A2A) đang trở thành đối thủ cạnh tranh lớn đối với các mạng lưới thẻ truyền thống. Phí đơn vị chấp nhận thanh toán (merchant fees) thấp hơn, quyết toán tức thì và quản lý dòng tiền được cải thiện khiến các kênh thanh toán A2A thời gian thực ngày càng được người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp ưa chuộng.
Các tổ chức có tư duy tiên phong coi thanh toán thời gian thực là kiến trúc nền tảng chứ không chỉ là một tính năng độc lập. Các luồng quyết toán tức thì mở đường cho các sản phẩm tài chính nâng cao, bao gồm Thanh toán định kỳ biến đổi (VRP), các quy trình tiết kiệm tự động và các công cụ ngân hàng mở (open banking) hiện đại hóa.
Cân bằng giữa tiện ích trước mắt và các khoản đặt cược dài hạn
Các tổ chức tài chính phải phân biệt cẩn trọng giữa các công nghệ đang thúc đẩy việc áp dụng hiện nay và các khái niệm cần được phát triển thêm.
Ví dụ, thương mại tự động bằng AI (agentic commerce)—nơi các trợ lý AI tự hành xử lý việc mua sắm và thanh toán—đã thu hút sự quan tâm lớn của ngành. Tuy nhiên, việc áp dụng rộng rãi vẫn bị chậm lại do những bất định xung quanh trách nhiệm pháp lý đối với gian lận, việc tích hợp của người bán và niềm tin của người dùng. Tương tự, các ngân hàng trung ương ở các nền kinh tế phát triển đang ngày càng dịch chuyển sự tập trung khỏi CBDC bán lẻ sang các giải pháp quyết toán bán buôn.
Dù sự đổi mới dài hạn xứng đáng nhận được sự nghiên cứu liên tục và các mối quan hệ đối tác chiến lược, việc phân bổ vốn nên ưu tiên các công nghệ có nhu cầu cao và mang lại hiệu quả ngay lập tức như ví điện tử, Click to Pay và các mạng lưới thanh toán thời gian thực.
Điểm cốt lõi: Thanh toán hiện đại đòi hỏi sự linh hoạt thay vì sự dự đoán. Các tổ chức tài chính đầu tư vào hạ tầng linh hoạt ngay hôm nay sẽ tiếp tục đứng vững cho dù bất kỳ kênh thanh toán nào xuất hiện trong tương lai.
Nguồn: thefinancialbrand.com